Dijital TV için anteni nasıl kendiniz yaparsınız

Dijital televizyon için kendi yaptığınız anten, özellikle zayıf sinyal alan bölgelerdeyseniz veya tasarruf etmek istiyorsanız, satın alınan cihazlara gerçek bir alternatiftir. Net bir görüntü elde etmek için, yerel multipleksinizin frekansına göre boyutlarını hassas şekilde hesaplayarak koaksiyel kablo veya bakır telden basit bir yapı kurmanız yeterlidir. Başarının anahtarı şemanın karmaşıklığı değil, üretimdeki doğruluk ve verici kulesine doğru yönlendirmedir.

Çalışma prensibi ve önemli detaylar

Dijital sinyal (DVB-T2 standardı) desimetrik dalga bandında (UHF) yayılır. Görüntünün "karlı" olabildiği analog TV'den farklı olarak, burada "ya hep ya hiç" ilkesi geçerlidir: sinyal seviyesi alıcının hassasiyet eşiğinin üzerindeyse görüntü kusursuz olur; altında ise ekran kararır veya "Sinyal yok" uyarısı görünür.

Montajdan önce en yakın vericinin kanal numarasını ve frekansını mutlaka öğrenin. Bu bilgiyi adresinizi girerek Rusya Televizyon ve Radyo Yayıncılık Ağı (RTRS) web sitesinden veya yerel rehberlerden bulabilirsiniz. Bu bilgi olmadan etkili bir anten yapmak imkânsızdır.

Kanıtlanmış en iyi 3 anten şeması

1. Koaksiyel kablodan anten (Halka tipi)

Karmaşık elemanların lehimlenmesini gerektirmeyen en basit seçenek. Çerçeve dipol gibi çalışır. Güçlü ve orta düzeyde sinyal alan bölgeler için uygundur.

Avantajları:

• Minimum malzeme (sadece kablo gerekir).
• Doğru yalıtıldığında nemden korkmaz.
• Kompakt yapı.

2. Kare çerçeve ("Kare")

Bakır tel veya borudan yapılan klasik bir yapı. Bir veya iki kareden oluşur. Halka antene göre daha yüksek kazanç sağlar.

Avantajları:

• Yüksek verimlilik.
• Hesaplaması kolay.
• 75 Ohm kablo ile iyi uyum.

3. Harçenko anteni ("Sekizlik" veya "Zigzag")

Radyo amatörleri arasında en popüler şema. Tepelerinden birleştirilmiş iki romptan (kareden) oluşur. Maksimum etki için dikkatli montaj ve reflektör (ekran) kullanımı gerektirir.

Avantajları:

• Geniş bantlılık (tüm UHF bandını alır).
• Yüksek kazanç katsayısı (reflektörle 8–12 dB'ye kadar).
• Herhangi bir frekansa göre ölçeklendirilebilme.

Anten boyutlarının hesaplanması

Elemanların boyutları dalga boyuna ($\lambda$) bağlıdır. Dalga boyu hesaplama formülü: $$ \lambda = \frac{300}{f} $$ burada $f$ — MHz cinsinden frekanstır.

Kolaylık olması açısından en popüler şemalar için ortalama boyutları aşağıda veriyoruz.

"Sekizlik" (Harçenko) için boyutlar

Karenin kenarı ($B$) $\lambda / 4$ olarak hesaplanır.

Harçenko anteninin adım adım montajı

Bu, kendi başınıza yapmak için en etkili seçenektir.

Gerekli malzemeler ve aletler

• Tel: Çapı 2–4 mm olan bakır veya alüminyum tel. İzolasyonu sıyırılmış çift bükümlü kablo (bakır) kullanılabilir, ancak çok yumuşaktır; bir iskelet gerekecektir.
• Reflektör (ekran): Bakır kaplı pertinaks parçası, metal tel örgü veya hatta plastik bir kutunun kapağı. Boyutu yaklaşık 15×15 cm veya daha büyük.
• Kablo: 5–10 metre uzunluğunda koaksiyel TV kablosu RK-75 (veya RG-6).
• Aletler: Havya, lehim, reçine, pense, cetvel, kablo soyma bıçağı.
• Bağlantı elemanları: Çerçeveyi reflektöre sabitlemek için plastik kablo bağları veya yapıştırıcı.

Montaj talimatları

1. Çerçevenin yapılması:

   • Gerekli uzunlukta bir tel parçası kesin (yukarıdaki tabloya bakın).
   • Teli, ortasında birleşen ve kenarı $B$ olan iki kare şeklinde bükün. Sekizliğe veya fiyonka benzeyen bir şekil elde etmelisiniz.
   • Telin uçlarını ortada birbirine bağlamayın! Aralarındaki mesafe yaklaşık 2–3 cm olmalıdır. Bu, kablonun bağlanacağı yerdir.

2. Kablonun hazırlanması:

   • Kablonun ucunu 4–5 cm soyun.
   • Dış izolasyonu, örgüyü (ekranı) zedelemeden dikkatlice çıkarın.
   • Örgüyü geriye doğru kıvırın.
   • Merkez iletkenin iç izolasyonunu 1–1.5 cm soyun.

3. Lehimleme:

   • Kablonun merkez iletkenini çerçevenin orta kısmının bir tarafına lehimleyin.
   • Kablonun örgüsünü (ekranını) çerçevenin orta kısmının diğer tarafına lehimleyin.
   • Önemli: İletken ve örgü arasında kısa devre olmamasına dikkat edin. Lehim noktası temiz ve sağlam olmalıdır.

4. Reflektörün takılması:

   • Çerçeveyi metal ekrandan (reflektörden) 3–4 cm uzakta sabitleyin. Bu mesafe kritiktir: yaklaşık $\lambda / 8$'e eşittir.
   • Reflektör çerçevenin kendisinden daha büyük olmalıdır.
   • Kablo reflektörün merkezinden geçmeli (delik açılabilir) veya yanlardan gitmelidir, ancak aktif elemanları engellememelidir.

5. Sızdırmazlık:

   • Anten dışarıda asılı kalacaksa, kontakların oksitlenmesini önlemek için lehim noktalarını mutlaka silikon mastik veya sıcak yapıştırıcı ile işleyin.

Ayarlama ve kurulum

Doğru montaj işin sadece yarısıdır. Diğer yarısı ise doğru kurulumdur.

1. Yönlendirme: En yakın verici kulesinin yönünü bulun. Anteni tam olarak ona doğru yönlendirmeniz gerekir. "Sekizlik" yönlü etkiye sahiptir; arkadan sinyal zayıf alınır.
2. Yükseklik: Ne kadar yüksekse o kadar iyi. Müstakil evlerde anteni çatıya veya alınlığa monte edin. Apartman dairesinde pencere kenarında, mümkünse balkonda en yüksek noktaya koyun. İç mekân kullanımı yalnızca verici kulesinin doğrudan görüş alanında (10–15 km'ye kadar) mümkündür.
3. Polarizasyon: Dijital TV yatay polarizasyonla yayın yapar. Bu, "sekizliğin" karelerinin uzun kenarlarının yatay, yapının ise dikey konumda olması gerektiği anlamına gelir.
4. Kalite kontrolü:
   • Anteni televizyona veya set üstü kutuya bağlayın.
   • Alıcı ayarları menüsünden "Sinyal bilgisi" veya "Manuel arama" bölümüne girin.
   • "Seviye" ve "Kalite" göstergelerine bakın.
   • Anteni kendi ekseni etrafında yavaşça döndürün. "Kalite" göstergesinin maksimum olduğu (tercihen %60–70'in üzerinde) konumu bulun.
   • Anteni bu konumda sabitleyin.

Yapım sırasında sık yapılan hatalar

• Hassas olmayan boyutlar. "Göz kararı" yapılan anten nadiren iyi çalışır. Karenin kenarını milimetrik hassasiyetle ölçün.
• Kötü lehimleme. Soğuk lehim, zayıf TV sinyali için yıkıcı olan yüksek geçiş direnci yaratır.
• Eski kablo kullanımı. Kablo sertse, çatlamışsa veya 10 yıldan fazlaysa, direnci nominal değerinden büyük ölçüde sapabilir ve bu da sinyal kaybına yol açar.
• Reflektörün olmaması. Arkasında metal ekran olmadan anten her yönden, yansıyan sinyaller dahil olmak üzere sinyal alır; bu da girişime neden olur ve kaliteyi düşürür.
• Amplifikatörün yanlış bağlanması. Aktif amplifikatör eklemeye karar verdiyseniz, güç beslemesi gerektiğini unutmayın (genellikle 5V veya 12V). Çoğu modern set üstü kutu antene otomatik olarak güç vermez; bir güç enjektörü veya ayrı bir güç adaptörü gerekir. Güçlü sinyal durumunda amplifikatör, alıcı girişini aşırı yükleyerek alımı sadece kötüleştirir.

SSS

Kendi yaptığınız anten için amplifikatör gerekli mi? Çoğu durumda hayır. Reflektörlü pasif Harçenko anteni yeterli kazancı sağlar. Amplifikatör yalnızca vericiden uzaktaysanız (30–40 km'den fazla) veya ciddi engeller varsa gereklidir.

Alüminyum tel kullanılabilir mi? Evet, ancak alüminyumu lehimlemek zordur (özel akı gerekir). Mekanik bağlantı (cıvata, somun, pul) veya bakır tel kullanmak daha iyidir. Alüminyum havada daha hızlı oksitlenir.

Neden televizyon 20 yerine 10 kanal gösteriyor? İkinci multipleks grubu (RTPS-2) başka bir vericiden veya bulunduğunuz yerde daha zayıf alınan başka bir frekanstan yayın yapıyor olabilir. Antenin eğim veya dönüş açısını biraz değiştirmeyi deneyin. Ayrıca set üstü kutunuzun DVB-T2 standardını destekleyip desteklemediğini kontrol edin (eski modeller ikinci multipleksi görmeyebilir).

Bira kutularından yapılan anten çalışır mı? Teorik olarak evet, bu bir dipol varyasyonudur. Ancak pratikte bu tür yapılar düşük kalite faktörüne sahiptir, kontakt kalitesine büyük ölçüde bağlıdır ve estetik değildir. Tel "sekizlik" veya kablo halkası daha kararlı çalışır ve yapımı daha kolaydır.