Televizyon güç kaynağı arızasının teşhisi

Televizyonun güç kaynağını (GK) kontrol etmek için, şişmiş kondansatörler ve yanmış bileşenler açısından incelemeniz ve ardından multimetreyi doğru akım (DC) moduna alarak çıkış gerilimlerini ölçmeniz gerekir. Ana çıkışlardaki (örneğin 12V, 24V veya 5V) gerilim yoksa veya yük bağlıyken normal değerlerden büyük sapma gösteriyorsa, güç kaynağı arızalıdır.

Arızalı bir güç kaynağı, televizyonun açılmamasının veya kendiliğinden kapanmasının en yaygın nedenlerinden biridir. Bu makalede, besleme sorununu diğer ünitelerin arızasından nasıl ayırt edeceğimizi ele alacak ve güvenli bir şekilde kendi başımıza teşhis yapacağız.

Güç kaynağı arızasının belirtileri

Televizyonu sökmeden önce dolaylı semptomlara dikkat edin. Bunlar arama alanını daraltmanıza yardımcı olacaktır.

Dış belirtiler

• Televizyon açma düğmesine tepki vermiyor. Bekleme modu göstergesi (kasadaki LED) hiç yanmıyor. Bu, bekleme geriliminin (genellikle 5V) ana karta ulaşmadığının kesin bir işaretidir.
• Döngüsel yeniden başlatma. Televizon açılmaya çalışır (gösterge yanıp söner, ses veya logo görünür), ancak hemen kapanır ve yeniden başlatmaya geçer. Bu genellikle yük altında gerilim düşüşünü gösterir.
• Yanık kokusu veya duman. Güç elemanlarının delindiğinin veya transformatörün aşırı ısındığının açık bir işaretidir.
• Garip sesler. Arka kapaktan gelen çıtırtı, cızırtı veya klik sesleri, impulsi transformatör veya bobinlerle ilgili bir soruna işaret edebilir.

Dahili inceleme (görsel muayene)

Televizyonun arka kapağını çıkarın ve güç kaynağı kartını inceleyin. Aşağıdaki hataları arayın:

1. Şişmiş kondansatörler. Elektrolitik kondansatörlerin (variller) üst kısmı düz olmalıdır. Eğer dışbükeylerse veya içlerinden elektrolit sızdıysa, değiştirilmeleri gerekir.
2. Yanmış bileşenler. Kararmış dirençler, çatlamış entegreler veya baskı devre üzerinde yanık izleri.
3. Soğuk lehimler. Ağır bileşenlerin (transformatörler, büyük kondansatörler, soğutucular) lehim noktalarındaki mikro çatlaklar. Bunları büyüteçle görebilirsiniz.

Multimetre ile kontrole hazırlık

Çalışma için dijital bir multimetreye (testere) ihtiyacınız olacak. Pilinin dolu olduğundan ve probaların sağlam olduğundan emin olun.

Güvenlik teknikleri

1. Kasayı açmadan önce televizyonu prizden çıkarın.
2. Kapağı çıkardıktan ve ölçümlere başlamadan önce yüksek gerilimli kondansatörü deşarj edin. Genellikle karttaki en büyük silindirdir (yaklaşık 400–450 V). Yalıtılmış saplı bir tornavida ile uçlarını kısa devre yapın (kıvılcım ve klik sesi normaldir).
3. Tek elle çalışın, diğer elinizi sırtınızda veya cebinizde tutun; faz hatlarına kazara temas etmeniz durumunda akımın göğüs kafesinizden geçmesini önlemek için.

Ölçüm noktalarının bulunması

Güç kaynağı kartında, ana karta ve aydınlatmaya giden çıkış konnektörlerinin etiketleri genellikle bulunur. Şunlar gibi yazılar arayın:

• STB / STBY / +5V_SB — bekleme gerilimi (TV prize takılı olduğu sürece her zaman mevcut olmalıdır).
• PS-ON / POWER ON — ana beslemeyi başlatma sinyali.
• +12V, +24V, VLED — ana çalışma gerilimleri.

Etiketleme yoksa, çıkıştaki kondansatörlerin yakınındaki yazılara bakın. Gövdelerinde genellikle çalışma gerilimi belirtilir (örneğin, 16V, 25V, 35V). Gerçek çalışma gerilimi, kondansatörün nominal değerinden biraz daha düşük olmalıdır.

Gerilimlerin adım adım kontrolü

Kontrol iki aşamaya ayrılır: bekleme modunun ölçülmesi ve çalışma gerilimlerinin ölçülmesi.

Adım 1. Bekleme geriliminin kontrolü (5V)

Televizonu şebekeye bağlayın. GK'dan ana karta giden konnektörde +5V (veya 5V_SB) kontakını bulun.

1. Multimetreyi 20V veya daha yüksek bir aralıkta sabit gerilim ölçüm moduna (V⎓ veya DCV ile gösterilir) getirin.
2. Siyah probu ortak hatta (GND, toprak, konnektör gövdesi veya kondansatörün eksi ucu) yerleştirin.
3. Kırmızı probu +5V kontağına dokundurun.

Sonuç:

• ~5.0–5.2 V var: Güç kaynağının bekleme kısmı sağlamdır. Sorun başlatma sinyalinde (PS-ON) veya ana kartta olabilir.
• Gerilim 0 V veya çok düşük (örneğin, 2–3 V): Bekleme besleme devresi arızalıdır. GK onarımı gerekir (kondansatörlerin, PWM kontrolcünün veya optokuplörün değiştirilmesi).

Adım 2. Başlatma sinyalinin kontrolü (PS-ON)

Eğer 5V bekleme gerilimi varsa ancak televizon açılmıyorsa, ana beslemeyi başlatma komutunun gelip gelmediğini kontrol etmeniz gerekir.

1. Aynı konnektörde PS-ON (veya PWR_ON, BL_ON) kontağını bulun.
2. PS-ON ile GND arasındaki gerilimi ölçün.
3. Kumandadan veya kasadan açma düğmesine basın.

Sonuç:

• Düğmeye basıldığında, PS-ON üzerindeki gerilim değişmelidir (genellikle 0'dan 3–5 V'a veya tam tersi, modele bağlı olarak). Değişim varsa, ana kart "açıl" komutunu veriyor demektir. Hiç gerilim yoksa veya değişmiyorsa, sorun ana kartta veya düğmelerdedir.

Adım 3. Yük altında ana gerilimlerin kontrolü

PS-ON sinyali geliyorsa, güç kaynağı ana gerilimleri (12V, 24V vb.) vermelidir.

1. Televizonu "açık" durumda bırakın (veya döngüsel olarak yeniden başlıyorsa, başlatmayı simüle edin).
2. İlgili konnektör kontaklarında toprağa göre gerilimleri ölçün.

Tipik değerler:

• +12V (işlemci, tuner beslemesi): 11.8–12.5 V kabul edilebilir.
• +24V (ses işlemcisi, fanlar beslemesi): 23–25 V kabul edilebilir.
• VLED / LED+ (aydınlatma beslemesi): yüksek olabilir (50 ila 200 V ve üzeri), LED sayısına bağlıdır.

Sonuçların yorumlanması:

• Tüm gerilimler normal: Güç kaynağı sağlamdır. Sorun başka bir ünitededir (ana kart, matris, aydınlatma).
• Gerilimler yok: GK koruması devreye girdi. Yükte (ana kartta veya aydınlatma LED'lerinde) kısa devre olabilir.
• Gerilimler çok düşük: Güç kaynağı yükle başa çıkamıyor. Çoğu zaman primer veya sekonder devredeki kurumuş kondansatörler suçludur.

Tipik gerilim tablosu

Teşhis sırasında yapılan yaygın hatalar

1. Yüksüz gerilim ölçümü. Bazı güç kaynakları "boşta çalışmada" normal gerilim verebilir, ancak kart bağlandığında düşüş yaşayabilir. Şüpheniz varsa, kontrolü ana karta şerit kablo bağlıyken yapmak daha iyidir (aşırı dikkatli olun).
2. Alternatif ve doğru akımın karıştırılması. Multimetrenin DC (doğru akım) modunda olduğundan emin olun. Alternatif akımın (AC) ölçülmesi yanlış değerler gösterecektir.
3. Soğuk lehimin ihmal edilmesi. Bileşenler sağlam olsa bile, transformatörün lehimindeki kötü temas devreyi kesebilir. Şüpheli kontakları yeniden lehimleyin.
4. Toprağın yanlış belirlenmesi. Siyah probun güvenilir bir "eksi"ye (şaseye) bağlı olduğunu her zaman kontrol edin. Probun toprakla kötü teması tüm okumaları bozar.

SSS

S: Televizyonu sökmeden güç kaynağını kontrol edebilir miyim? C: Sadece kısmen. Servis konnektöründeki (dışarıya çıkarılmışsa) kontakların yerini biliyorsanız veya dolaylı belirtilere göre (LED yanıyorsa) bekleme geriliminin olup olmadığını doğrulayabilirsiniz. Tam teşhis karta erişim gerektirir.

S: Multimetre tüm çıkışlarda 0 V gösteriyorsa ancak sigorta sağlamsa ne yapmalıyım? C: Büyük olasılıkla PWM kontrolcü başlamıyor. Nedenler: başlatma devresinde kopukluk, kontrolcünün kendisinin arızalı olması, optokuplörde kaçak veya korumaya geçen sekonder devrelerde kısa devre.

S: Güç kaynağı arızasını aydınlatma arızasından nasıl ayırt ederim? C: Televizyon açıldığında ses varsa ancak görüntü yoksa (ekran siyah) ve aydınlatma yanmıyorsa (ekrana eğik bir açıyla fener tutarak kontrol edebilirsiniz - soluk bir görüntü görülüyorsa, matris çalışıyor demektir, aydınlatma çalışmıyor) - sorun GK'nın VLED devresinde veya LED'lerin kendisinde olabilir. Ancak ne ses ne de görüntü varsa ve gösterge yanmıyorsa, sorun bekleme beslemesinde veya ana karttadır.

S: Kondansatörleri kendi başıma değiştirmek güvenli mi? C: Evet, havya kullanmayı biliyorsanız ve polariteye uyuyorsanız. Kondansatörleri aynı veya daha yüksek çalışma gerilimi (voltaj) ve benzer kapasite ile takmak önemlidir.