223 Sayılı Kanun: Devlet Katılımlı Şirketler İçin Esnek Kurallar

Kerem Aydın·4 Temmuz 2026·⏱5 dk

223 Sayılı Kanun, belirli tüzel kişi türleri (devlet şirketleri, devletin %50’den fazla hissesine sahip olduğu şirketler, doğal tekel işletmeleri) tarafından yapılan mal, iş ve hizmet alımlarını düzenleyen bir yasadır. Katı kurallara sahip 44 Sayılı Kanun’un aksine, rekabet ve şeffaflık ilkelerini korurken alıcıya kendi “Alım Yönetmeliği”nde prosedürleri bağımsız olarak belirleme hakkı tanır.

Temel fark şudur: 44 Sayılı Kanun tüm bütçe kuruluşları için tek tip katı kurallar dayatırken, 223 Sayılı Kanun alıcıların temel adil rekabet ilkelerini ihlal etmemek kaydıyla süreçleri kendi ihtiyaçlarına göre uyarlamasına olanak tanır.

Özetle: “Gazprom”, “Rosatom” veya bölgesel bir su idaresinden bir alım ilanı görüyorsanız — büyük olasılıkla bu 223 Sayılı Kanun kapsamındadır. Burada bürokrasi daha azdır, ancak gerekliliklerde çeşitlilik daha fazladır.

223 Sayılı Kanun’a Göre Çalışanlar

Yasa tüm devlet yapılarına değil, belirli bir kuruluş grubuna uygulanır. Belirli bir alımın bu yasa kapsamında olup olmadığını anlamak için alıcının statüsüne bakmak gerekir.

223 Sayılı Kanun’a göre başlıca alıcı kategorileri:

Devlet şirketleri ve devlet katılımına sahip şirketler (Rusya Federasyonu, bölge veya belediyenin payı > %50).
Doğal tekellerin özneleri (örneğin demiryolu taşımacılığı, liman hizmetleri).
Düzenlenen faaliyet türlerini yürüten kuruluşlar (enerji, ısıtma ve su temini).
Bütçe kuruluşları (hibeler değil, kendi kaynaklarından yapılan alımlar açısından).
Kamu teşebbüsleri.

Önemli: Normal devlet organları (bakanlıklar, idareler, doğrudan bütçeden finanse edilen okullar, hastaneler) kesinlikle 44 Sayılı Kanun’a göre çalışır.

223 Sayılı Kanun’un 44 Sayılı Kanun’dan Temel Farkları

Tedarikçi ve alıcı için yasalar arasındaki fark temeldir. Bu fark, eylem özgürlüğü derecesi ve yönetmeliğin katılığı ile ilgilidir.

Kriter	44 Sayılı Kanun (Kamu Alımları)	223 Sayılı Kanun (Belirli Tüzel Kişilerin Alımları)
Kuralların Kaynağı	Katı federal yasa. Herkes için tek tip kurallar.	Yasa + belirli alıcının Alım Yönetmeliği.
Alım Yöntemleri	Kesinlikle sınırlıdır (açık artırma, ihale, fiyat teklifi isteme).	Alıcı yöntemleri kendisi belirler (kendi ihale türlerini getirebilir).
Koşulların Değiştirilmesi	İmzalandıktan sonra son derece zor, neredeyse imkansız.	Alım Yönetmeliği’nde öngörülüyorsa mümkündür.
Tekliflerin Değerlendirilmesi	Genellikle fiyata veya yasadan gelen katı kriterlere göre.	Değerlendirme kriterlerini alıcı belirler (fiyat, nitelik, deneyim).
Kötü Niyetli Tedarikçiler Sicili (RNП)	Sicile girmek, tüm kamu alımlarına katılımı otomatik olarak engeller.	223 Sayılı Kanun kapsamında sicile girmek sadece bu alıcıda (ve bu sicili kontrol eden diğerlerinde) katılımı engeller, ancak her zaman 44 Sayılı Kanun sisteminin tamamında değil.
İtiraz	FAS’a (Rekabet Kurumu).	FAS’a veya mahkemeye (ihale aşamasına ve ihlal türüne bağlı olarak).

Tedarikçiye tavsiye: 223 Sayılı Kanun’a göre ihalelere katılmadan önce her zaman alıcının Alım Yönetmeliği’ni indirin ve inceleyin. Genel yasada bulunmayan gerçek süreler, belge gereklilikleri ve reddetme nedenleri tam olarak orada belirtilmiştir.

Tedarikçiler İçin Avantajlar ve Riskler

223 Sayılı Kanun’a göre çalışma, işletmeler tarafından genellikle daha konforlu olarak algılanır, ancak dikkat gerektirir.

Artılar

Daha az formalite. Tekliflerin biçimlendirilmesine ilişkin gereklilikler genellikle 44 Sayılı Kanun’dan daha basittir. Belge adındaki bir yazım hatası nedeniyle reddedilme şansı daha düşüktür.
Esnek müzakere imkanı. Bazı prosedürlerde (örneğin rekabetçi müzakerelerde) sözleşmenin yerine getirilme koşulları tartışılabilir.
Hızlı prosedürler. Tek tedarikçiden alımlar veya basit teklif istemeleri, 44 Sayılı Kanun’daki uzun açık artırmalardan daha hızlı gerçekleşebilir.

Eksiler ve Riskler

Kendi lehine “uyarlama”. Alıcı kendi Yönetmeliğini yazdığından, belirli bir tedarikçiye yarar sağlayan özel gereklilikler içine yerleştirebilir.
Tahmin etme zorluğu. Her alıcının kendi kuralları vardır. Tek bir yönetmeliği öğrenip her yerde uygulayamazsınız.
Tek taraflı fesih riski. 223 Sayılı Kanun’a göre çalışan alıcılar, sözleşmelere mahkeme kararı olmadan tek taraflı sözleşme feshi maddelerini daha sık ekler.

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ) İçin Alımların Özellikleri

Devlet, 223 Sayılı Kanun alanında da küçük işletmeleri korur. Bir kota vardır: büyük alıcılar, yıllık alım hacminin en az %25’ini KOBİ’lere ayırmakla yükümlüdür. Bunun en az %20’si “sadece KOBİ’ler için” özel açık artırmalar yoluyla gerçekleştirilmelidir.

Pratikte nasıl çalışır:

Bu alımlar yalnızca federal elektronik platformlarda (EП) elektronik formatta gerçekleştirilir.
Katılımcının KOBİ siciline kayıtlı olması gerekir.
Teklif ve sözleşme teminatı genellikle düşürülmüştür veya yoktur.
KOBİ’lerle yapılan sözleşmelerde ödeme süreleri sıkı şekilde düzenlenmiştir (kabul tarihinden itibaren en fazla 15 iş günü).

Dikkat: Başvuru anında KOBİ sicilinde kayıtlı değilseniz, yalnızca küçük işletmeler için tasarlanan alımlarda başvurunuz reddedilecektir. Statünüzü önceden Federal Vergi Dairesi (FNS) sicilinde kontrol edin.

Katılımcıların Sık Yaptığı Hatalar

Alım Yönetmeliği’nin göz ardı edilmesi. Tedarikçiler sadece ilanı okur, ancak alıcının iç gerekliliklerini (örneğin özel bir finansal model formatı veya belirli sertifikalar) kaçırır.
Teminat konusunda kafa karışıklığı. 223 Sayılı Kanun’da alıcı, teklif teminati isteyip istememeye kendisi karar verir. Teminatın olmaması her zaman “kolay” giriş anlamına gelmez; bazen bu, yüksek ifa risklerinin bir işaretidir.
Kriterlerin yanlış değerlendirilmesi. 44 Sayılı Kanun’da genellikle en düşük fiyat kazanır. 223 Sayılı Kanun’da alıcı, fiyatın ikincil olacağı nitelik veya deneyime yüksek ağırlık verebilir. Değerlendirme metodolojisini incelemeden, en iyi fiyatı sunsanız bile kaybedebilirsiniz.
Açıklama isteme sürelerinin kaçırılması. 223 Sayılı Kanun’da açıklama isteme süreleri 44 Sayılı Kanun’dan daha kısa olabilir. Bir gün geç kalmanız, soru sorma hakkınızı kaybetmeniz anlamına gelir.

SSS: Popüler Sorulara Yanıtlar

Elektronik imza (Eİ) olmadan 223 Sayılı Kanun’a göre alımlara katılabilir miyim? Hayır. Elektronik prosedürlere (çoğunluğu bunlardır) katılmak için nitelikli güçlü elektronik imza zorunludur.

Alıcı kendi Yönetmeliği’ni ihlal ederse ne yapılmalı? Şikayet, prosedür henüz tamamlanmamışsa FAS’a veya zararların tazmini ya da sonuçların itirazı için mahkemeye yapılabilir. Ancak, mahkemeler alıcının irade özerkliğine saygı duyduğundan, 223 Sayılı Kanun’a ilişkin yargı uygulamaları 44 Sayılı Kanun’a göre daha karmaşıktır.

Alım planının yayınlanması zorunlu mudur? Evet, 223 Sayılı Kanun’a göre alıcılar, alım planlarını ve bunların uygulanmasına ilişkin raporları Tek Bilgi Sistemi’nde (EİS) tutmak ve yayınlamakla yükümlüdür. Bu, tedarikçilerin faaliyetlerini planlamasına yardımcı olur.

Bir gerçek kişi 223 Sayılı Kanun’a göre bir alıma katılabilir mi? Evet, belirli alıcının belgelerinde buna izin veriliyorsa. 44 Sayılı Kanun’da gerçek kişilerin katılımı büyük ölçüde sınırlıdır (çoğunlukla yalnızca belirli durumlarda bireysel girişimci veya serbest meslek sahibi olarak), 223 Sayılı Kanun’da sınırlamalar daha azdır, ancak alıcı tüzel kişi veya bireysel girişimci statüsü gerekliliği getirebilir.