Android 10'da Jestler, İzinler ve Gizlilik Nasıl Yapılandırılır
Kısa cevap: Ayarlar → Sistem → Jestler → Sistem gezintisi yolundan Gesture navigation (Jest gezintisi) seçeneğini etkinleştirin; izinleri Ayarlar → Gizlilik → İzin yöneticisi (veya Uygulamalar → Uygulama bilgisi → İzinler) üzerinden değiştirin; arka plan izinlerini (ACCESS_BACKGROUND_LOCATION) iptal edin ve gereksiz telemetri ile Konum Geçmişini devre dışı bırakın.
Jestler ve Gezinti: Modlar ve Hızlı Eylemler
Android 10 üç mod sunar: alışılmış üç düğme, "pil" (hibrit) ve tam jest tabanlı gezinti. Jestleri nasıl etkinleştirirsiniz:
- Ayarlar → Sistem → Jestler → Sistem gezintisi yolunu açın.
- Gesture navigation (Jest gezintisi) seçeneğini belirleyin — değişiklikler anında uygulanır.
Temel jestler:
- Ana ekran: Ekranın alt ortasından yukarı kaydırma.
- Genel bakış (Son kullanılanlar): Aşağıdan yukarı kaydırıp kısa süre basılı tutma.
- Geri: Sol/sağ kenardan içeriye doğru kaydırma.
- Asistan: Alt köşeden çapraz kaydırma (bazı derlemelerde).
Anahtar kullanılabilir değilse (gri), mevcut başlatıcıyı kontrol edin: Ayarlar → Uygulamalar → Varsayılan uygulamalar → Ana ekran uygulaması yolundan geçici olarak sistem başlatıcısına geri dönün.
Oyun oynarken "Geri" jesti tetikleniyorsa, aynı menüdeki Back-gesture (Geri jesti) hassasiyeti ayarını bulun ve düşürün.
Modların Karşılaştırılması
| Mod | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|
| Üç düğme | Alışılmış, kararlı | Ekran alanı kaplar |
| Pil / hibrit | Uzlaşmacı | Daha az tam ekran deneyimi |
| Jestler | Daha fazla ekran, daha hızlı | Alışma gerektirir, oyunlar/başlatıcı ile çakışmalar olabilir |
Uygulama İzinleri: Neleri Değiştirmeli ve Nasıl
Android 10'daki temel değişiklikler:
- Konum için ayrı bir arka plan izni ortaya çıktı (ACCESS_BACKGROUND_LOCATION).
- "Yalnızca uygulama kullanılırken izin ver" seçeneği, uygulama aktif olduğunda konum erişimini sınırlamanıza olanak tanır.
- Kapsamlı depolama (Scoped storage), uygulamaların diğer dosyalara erişimini kısıtlar.
İzinleri nasıl değiştirirsiniz:
- Ayarlar → Uygulamalar ve bildirimler → Tüm uygulamaları gör → uygulamayı seçin → İzinler → kategorileri ayarlayın (Konum, Kamera, Mikrofon vb.).
- Alternatif olarak Ayarlar → Gizlilik → İzin yöneticisi → bir kategori seçin ve tüm uygulamalar için erişimi iptal edin/izin verin.
Pratik kurallar:
- Haritalar ve hava durumu uygulamaları için "Yalnızca kullanım sırasında" izni verin. Aktivite takipçileri için yalnızca uygulamaya güveniyorsanız "Her zaman" izni verin.
- Kamera/mikrofon kullanmayan uygulamaların bu donanımlara erişimini kaldırın.
- Depolama alanına tam erişimi yalnızca açıkça gerekli olduğunda verin — çoğu görev kapsamlı depolama tarafından karşılanır.
İzni iptal ettikten sonra uygulama bozulursa, geçici olarak "kullanım sırasında" iznini geri verin ve hangi işlevlerin erişime bağlı olduğunu kontrol edin.
Gizlilik: Neleri Devre Dışı Bırakmalı ve Neden
Önerilen adımlar:
- Ayarlar → Gizlilik (veya Güvenlik ve gizlilik) → İzin yöneticisi — düzenli olarak kontrol edin.
- Telemetri paylaşmak istemiyorsanız Kullanım ve tanılama gönderimini devre dışı bırakın.
- Hedeflemeyi azaltmak istiyorsanız Konum Geçmişini devre dışı bırakın/temizleyin ve reklam kimliğini sıfırlayın.
- Sistem bileşenlerini kontrol edin: uygulama listesinde Sistem göster seçeneğini etkinleştirin ve şüpheli izinlere göz atın.
Kullanılmayan uygulamaların listesini kontrol edin ve bu uygulamaların izinlerini manuel olarak iptal edin veya uygulamaları kaldırın.
Sık Yapılan Hatalar
- Arka planda ihtiyaç duymayan uygulamalara yanlışlıkla "Her zaman" konum izni vermek — Uygulama bilgisi üzerinden düzeltin.
- Başlatıcının jestleri engellediğini hesaba katmamak — Varsayılan uygulamaları kontrol edin.
- Depolama izni verdikten sonra uygulamanın neden tam erişime ihtiyaç duyduğunu kontrol etmemek — varsayılan olarak kapsamlı depolamayı kullanın.
SSS
- Eski gezintiyi hızla nasıl geri getirebilirim? — Sistem → Jestler → Sistem gezintisi yolundan Three-button navigation (Üç düğmeli gezinti) seçeneğini belirleyin.
- Arka plan konum izinlerini nerede bulabilirim? — Uygulama bilgisi → İzinler → Konum veya İzin yöneticisi → Konum yolunda.
- Kapsamlı depolama dosya senkronizasyonunu bozar mı? — Çoğu modern uygulama uyumludur; sorunlar genellikle eski uygulamalarda görülür ve bu uygulamaların belirli dosyalara erişim için açık istekte bulunması gerekebilir.
Güvenlik ve Kullanım Kolaylığı İçin Kontrol Listesi
- Jestleri etkinleştirdiniz/devre dışı bıraktınız mı? (Ayarlar → Sistem → Jestler).
- İzin yöneticisini kategorilere göre kontrol ettiniz mi (Konum, Kamera, Mikrofon, Depolama).
- Gereksiz arka plan izinlerini iptal ettiniz mi (ACCESS_BACKGROUND_LOCATION).
- Gereksiz telemetriyi ve Konum Geçmişini devre dışı bıraktınız mı.
- Uzun süredir kullanılmayan uygulamaları kaldırdınız veya erişimlerini kısıtladınız mı.
Gerekirse, belirli bir model (Pixel, Samsung, Xiaomi) için ekran görüntüleriyle uyarlanmış bir kontrol listesi hazırlayabilirim — modeli belirtin.